Ahur, iberikodunak :
"Iberikoek" zergatik ez dute iberikoa izendatzen hizkuntza ofiziala
Iberia osoan ?
Zergatik Iberikotzaindiari esaten diozue euskaltzaindia ?
Zeltek berezko hizkuntzarik ez bazuten, zeltiberikoen hizkuntza zein zen ?
Laguntza txiki bat jarrai dezazuen iberikoz dotore idazten...azken 5.000 (edo
gehiago) urtetan bezala...
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Iberiko eskua 2, iberiko 3, iberiko 4,
iberiko
5,
iberiko 6,
iberiko 7
"El origen ibérico de la lengua vasca", Aguaclara 1993, Juan L. Roman
del Cerro, Director del Departamento de Lengua Española desde 1975 a
1983...212. orrian...
"DICCIONARIO DE MORFEMAS IBERICOS.
Se incluye cada morfena con su significado, haciendo referencia a los epígrafes
correspondientes. Las variantes se anotan en cursiva. Se especifica el
correspondiente término vasco, y en su caso, el dialecto, según las
abreviaturas : (B) vizcaíno; (G) guipuzcoano; (AN) alto navarro, (BN) bajo
navarro, (L) labortano, (S) suletino, (R) roncalés.
| Iberico | Eskuara | Gaztelera |
|
A |
(eskuaraz) A |
Definidor (artículo definido) |
|
ABE, ABA |
(G) ABE |
destino, sino, hado,fatalidad, suerte. |
|
ABER |
ABEL |
honda. |
|
AI |
(B) AI-AI-A (BN) AI-AI-O |
de paseo. |
|
AIN |
(B) AIN |
cría animal joven. |
|
AN |
AN |
locativo de lugar. |
|
AR |
ARAN |
valle, cañada. |
|
ARI, ARUI |
ARI |
hilo. |
|
ARNAI |
(B) ARNAI,ARNAE |
redil. |
|
ART,ARD |
ARDI |
oveja. |
|
AS |
AITZ,ATZ,HAITZ |
roca. |
|
ASOR |
(B) AZUR |
hueso. |
|
BA |
(B) BAE |
cribar, criba. |
|
BAI |
(s) BAILA,(G) BAILARATU |
encerrarse el ganado. |
|
BAIDA |
(B) BAIDA |
ensenada. |
|
BALAR |
(B) BALARO |
cesta con cubierta propia. |
|
BALKE |
(B) BALTZ |
negro, oscuro. |
|
BAN |
BANA, BAT-NA |
a cada uno. |
|
BARTIN |
(BN) BARTALE, PARTA |
pantano, marjal, albufera, barro. |
|
BAS |
|
besar,beso baza. |
|
BASER |
MATZER |
torcido, tortuoso, deforme. |
|
BASK |
(B) BASKA |
lodo, tierra de barro. |
|
BASTA |
BAZTAR, (B) BASTAR |
límite, linde, rincón, orilla. |
|
BE, BI |
BE |
hondo, fondo, parte inferior. |
|
BEKOR |
BEKO |
el lugar de abajo. |
|
BELA |
BELA, BELAR,BELHAR |
hierba de pastos. |
|
BELAGASI |
BELAGAI |
apto para hierba de pastos. |
|
BETAN |
BETA |
ocio, reposo, descanso. |
|
BIDU,BID |
BIDE |
camino. |
|
BIGAIT |
BIGAI,BIGAE |
ternera, novillo. |
|
BIN |
|
colina. |
|
BIR |
BIRR |
dos. |
|
BISTEU |
BIZTU |
ENCENDER. |
|
BOISTIN, BUISTIN |
BUZTIN |
arena fina, arcilla. |
|
BURA |
(R) BURAR |
masa de agua inundada. |
|
DADU |
(AN,B) TATO, TTATTO |
salto, brinco. |
|
DAR |
DAR, TAR |
habitante, natural de. |
|
DEDIN |
EDIN |
encontrarse, hallarse. |
|
DID |
DITXO |
puerto o fondeadero de embarcaciones. |
|
DIN |
(R, L) DIN |
adecuado, apto, apropiado. |
|
DIRGA |
(BN, L) TRIKA |
descanso, dormir. |
|
DUI |
DUI |
afijo derivativo de lugar. |
|
DUIN |
DUIN |
justo, suficiente, ajustado. |
|
DUR (TUR) |
DURU |
afijo que indica tenencia o posesión. |
|
EDE |
EDE, EDEKI |
accion de quitar, pozo, fosa, hueco, zanja, cueva. |
|
EGI |
EGI |
ladera. |
|
EKOU |
EKUN |
poseer, tener. |
|
ENU |
EMON, EMAN, EMAI |
entregar, poner en manos de. |
|
EN |
EN |
genitivo de. |
|
ER |
ERA |
acto o momento en que se realiza una acción. |
|
ER |
(B, G) ERRE |
barranco. |
|
ESA |
EZE |
fresco, húmedo, verde. |
|
-G |
GI |
locativo, lugar, sitio. |
|
GAI |
GAI |
aspirante a, tendente a, en proceso de. |
|
GANDI |
(B) GANDI |
desde, procedencia. |
|
GAR |
(B,G) GARA |
tallo que crece, cereal. |
|
GASI |
(AN,G) GAI |
apto, idóneo, capaz. |
|
GEDIR |
(L) GIDER |
causa, motivo. |
|
GELDE |
GELDAZATU |
filtrarse, penetrar un liquido, empapar. |
|
GERSDUR |
(G) GERTURA |
punto cercano a." |
|
GIAR |
GIA, GIARRA |
piel, carne
viva, la parte mas sensible del cuerpo.
|
|
GIS |
GISA |
indica modalidad, clase, especie... |
|
GISEN |
GIZON |
el hombre, la persona. |
|
GURS |
(BN)GORKO,(B) GORGORTX |
refugio del ganado, (quizá) envoltorio de simiente de lino. |
|
I |
I, HI |
tu. |
|
IBAI |
IBAI |
río. |
|
-IK |
-IK |
afijo con valor de caso ablativo. |
|
IKE |
IKE, IKHE |
cuesta muy pendiente. |
|
IKOR |
IKARA |
susto,espanto, pavor. |
|
IL |
IL |
muerte, morir. |
|
ILDU |
(L) ELDU |
germinar las plantas. |
|
INAR |
(S) IÑAR |
tajo, entalladura. |
|
IR, IR |
IRI, HIRI |
pueblo. |
|
IR |
-IRA |
plural, cuantificador distributivo. |
|
IRIKE |
(R) IRIKI (B,G) IREKI, IREGI |
abrir, hendir. |
|
IS |
IZ |
río, agua. |
|
IS |
ITZ |
palabra, voz, vocablo. |
|
IUN |
(B) UN-A |
canal, zanja, acequia. |
|
KAL |
KALDURRU,GALDURRU, GALDOR, KALPAR, GAILEN |
cumbre, cima. |
|
KALUN |
(AN, BN) KALO |
cráneo. |
|
KAN |
(B) KAN |
aguijón, punta de la aguja. |
|
KAR |
HARRI, (BN) K(H)AR-BE |
piedra. |
|
KAR |
(KARRAK) |
resquebrajarse, agrietarse. |
|
KE |
KE |
potencialidad, cantidad, caudal |
|
KE |
KE |
humo |
|
Kem |
ken |
quitar, extraer |
|
Ker |
kera |
parada, detencion |
|
Kidei |
kude, kudeatu |
dirigir, gobernar |
|
Kike |
kiki |
semilla, pepita |
|
Koi |
koi |
tender a, propenso a |
|
Kor, kaur |
kor |
lugar en donde |
|
Kosk |
kosk, kosko |
trozo, mella, muesca, acción de morder |
|
Kules |
kulatz, kulatztu |
grabar con puntos, puntear, marcar |
|
-la |
-la |
afijo amodal |
|
Lak, laku |
lako |
semejanza, parecido, comparación |
|
Legu |
legun, leun |
liso allanado, nivelado, pie de monte |
|
Les |
leze |
pozo, sima, abismo |
|
Lur |
lur |
tierra, territorio |
|
Maron |
barrun |
lo que esta dentro, interior, entrañas |
|
Mu |
muin |
meollo, medula |
|
Nal |
malkar, malkatz, mail |
escarpe, escarpado |
|
Nalir |
nare |
tranquilo, calmoso, remansar |
|
Nar |
narea |
linaje, clan, ascendientes, mayores |
|
Ner |
nirro |
entreabrir, entornar |
|
Ni |
ni |
yo |
|
Niraenai |
nuranai |
donde quiera |
|
Ok, Oke |
ok, okhatu |
llenarse de, estar repleto de |
|
Om |
on |
provecho, beneficio, ganancia, bien |
|
One |
une |
espacio, trecho |
|
Ontei |
untu |
cubrir de cenizas el humo |
|
Or |
orri |
hoja de hortaliza |
|
-S |
-s, -z |
afijo modal |
|
Sa |
txa |
afijo diminutivo |
|
Sabari |
zabal, zabali |
ancho, amplio, espacioso, extenso |
|
Sakar |
zakar, zakaira, sakara |
broza para quemar |
|
Sal |
sare |
redil, aprisco de ovejas |
|
San |
zain |
guardian, pastor |
|
Se |
-tze |
acto de, accción de |
|
Seba |
zeba |
domesticar |
|
Seldar |
seldor |
haz o pila de leña, carga de leña, bierba |
|
Sen |
Zin(t)zur, zin(t)zarri |
garganta |
|
Serai |
seraila, zerail, sarail |
estrecho, delgado |
|
Ses |
zezen |
toro, res, ganado |
|
Seti |
satei, satai |
palo con punto o cuña |
|
Sil |
zilar, zilar bizi |
metal plateado, mercurio, plata |
|
St, st(a), st(o) |
-zto |
abundante, copioso |
|
Suntu, (sutu) |
suntoi, zuntoi |
palo de meta |
|
Tagi |
taju |
estado, forma, aspecto, disposición |
|
Tagis |
tajuz |
debidamente, convenientemente |
|
Tar |
tara |
brote, rama joven |
|
Tar |
tarrat |
onomatopeya del ruido “se desgarra” |
|
Tartin |
tarte |
tallo de arbol joven |
|
Tebind |
tibi |
protuberancia rocosa |
|
Teki |
ttiki |
pequeño, menudo, diminuto |
|
Ti |
-ti |
propenso a, lugar de, conjunto de, desde |
|
Tieba |
txipa (egin) |
empaparse en agua |
|
Tile |
tilet |
raya, trazo, conjunto de signos... |
|
Tinge |
tink, tinke, tinki, tinka |
angosto, apretado |
|
Tir |
tira |
curso de agua corriente |
|
Ti´r |
tirri |
dentera, temblar de dientes |
|
Turl |
tturluttu |
bicónico |
|
Uduoru |
uduri |
cisco, carbón muy menudo |
|
Üi |
oi, ui-a |
grito de dolor |
|
Uiroa, uroa |
urru-a |
espeso, abigarrado |
|
Uns |
iunz |
rocío |
|
Unst |
untzi |
depósito de,echar en vasijas... |
|
Ur |
ur |
agua |
|
Uria |
urra |
rasgar, rasguño, incisión |
|
Urun |
(h)urruna |
allende, al otro lado |