Hasierara

Ahur, iberikodunak :

"Iberikoek" zergatik ez dute iberikoa izendatzen hizkuntza ofiziala Iberia osoan ?
Zergatik Iberikotzaindiari esaten diozue euskaltzaindia ?
Zeltek berezko hizkuntzarik ez bazuten, zeltiberikoen hizkuntza zein zen ?
Laguntza txiki bat jarrai dezazuen iberikoz dotore idazten...azken 5.000 (edo gehiago) urtetan bezala...


Esku "iberikoak" Huesca-ko museoan


Esku "iberikoak" Huesca-ko museoan


Esku "iberikoak" Huesca-ko museoan


Esku "iberikoak" Huesca-ko museoan

 

     

Iberiko eskua 2,         iberiko 3,                 iberiko 4,

 iberiko 5,                 iberiko 6,                 iberiko 7

"El origen ibérico de la lengua vasca", Aguaclara 1993, Juan L. Roman del Cerro, Director del Departamento de Lengua Española desde 1975 a 1983...212. orrian...

"DICCIONARIO DE MORFEMAS IBERICOS.

Se incluye cada morfena con su significado, haciendo referencia a los epígrafes correspondientes. Las variantes se anotan en cursiva. Se especifica el correspondiente término vasco, y en su caso, el dialecto, según las abreviaturas : (B) vizcaíno; (G) guipuzcoano; (AN) alto navarro, (BN) bajo navarro, (L) labortano, (S) suletino, (R) roncalés.

Iberico Eskuara Gaztelera
     

A                           

 (eskuaraz) A                        

 Definidor (artículo definido)

ABE, ABA            

  (G) ABE                           

 destino, sino, hado,fatalidad, suerte.

ABER                  

 ABEL                               

honda.

AI                         

(B) AI-AI-A (BN) AI-AI-O         

 de paseo.

AIN                     

(B) AIN                                   

cría animal joven.

AN                     

AN                                          

locativo de lugar.

AR                 

ARAN                                      

 valle, cañada.

ARI, ARUI         

ARI                                        

hilo.

ARNAI              

 (B) ARNAI,ARNAE                  

redil.

ART,ARD         

ARDI                                        

oveja. 

AS                    

AITZ,ATZ,HAITZ                        

roca.

ASOR                

(B) AZUR                                

hueso.

BA                    

(B) BAE                                    

cribar, criba.

BAI                    

(s) BAILA,(G) BAILARATU        

encerrarse el ganado.

BAIDA                

(B) BAIDA                                

ensenada.

BALAR                

(B) BALARO                            

cesta con cubierta propia.

BALKE                

(B) BALTZ                                

negro, oscuro.

BAN                     

BANA, BAT-NA                        

a cada uno.

BARTIN                

(BN) BARTALE, PARTA            

pantano, marjal, albufera, barro.

BAS                    

                                                

besar,beso baza.

BASER                

MATZER                                  

torcido, tortuoso, deforme.

BASK                

(B) BASKA                                

 lodo, tierra de barro.

BASTA                

BAZTAR, (B) BASTAR              

límite, linde, rincón, orilla.

BE, BI                

 BE                                        

hondo, fondo, parte inferior.

BEKOR            

BEKO                                     

el lugar de abajo.

BELA                

BELA, BELAR,BELHAR         

hierba de pastos.

BELAGASI        

BELAGAI                            

apto para hierba de pastos.

BETAN            

BETA                                   

ocio, reposo, descanso.

BIDU,BID        

BIDE                                      

camino.

BIGAIT           

BIGAI,BIGAE                        

ternera, novillo.

BIN                

                                            

colina.

BIR                 

BIRR                                

 dos.

BISTEU            

 BIZTU                                

ENCENDER.

BOISTIN, BUISTIN    

BUZTIN                 

arena fina, arcilla.

BURA                    

(R) BURAR                

masa de agua inundada.

DADU                

(AN,B) TATO, TTATTO    

salto, brinco.

DAR            

DAR, TAR                        

habitante, natural de.

DEDIN        

EDIN                               

encontrarse, hallarse.

DID              

 DITXO                           

puerto o fondeadero de embarcaciones.

DIN            

(R, L) DIN                        

 adecuado, apto, apropiado.

DIRGA        

(BN, L) TRIKA            

descanso, dormir.

DUI            

DUI                           

afijo derivativo de lugar.

DUIN            

DUIN                       

justo, suficiente, ajustado.

DUR (TUR)    

DURU                   

afijo que indica tenencia o posesión.

EDE                

EDE, EDEKI        

accion de quitar, pozo, fosa, hueco, zanja, cueva.

EGI                

EGI                        

ladera.

EKOU            

EKUN                        

poseer, tener.

ENU                

EMON, EMAN, EMAI    

entregar, poner en manos de.

EN                

EN                            

genitivo de.

ER            

ERA                    

acto o momento en que se realiza una acción.

ER            

(B, G) ERRE        

barranco.

ESA            

EZE                    

fresco, húmedo, verde.

-G                

GI                        

locativo, lugar, sitio.

GAI            

GAI                        

aspirante a, tendente a, en proceso de.

GANDI        

(B) GANDI            

desde, procedencia.

GAR            

(B,G) GARA        

tallo que crece, cereal.

GASI            

(AN,G) GAI            

apto, idóneo, capaz.

GEDIR        

(L) GIDER                

causa, motivo.

GELDE        

GELDAZATU            

filtrarse, penetrar un liquido, empapar.

GERSDUR        

(G) GERTURA        

punto cercano a."

GIAR                    

GIA, GIARRA          

piel, carne viva, la parte mas sensible del cuerpo.

GIS                       

GISA                                        

indica modalidad, clase, especie...

GISEN                  

GIZON                                      

el hombre, la persona.

GURS        

(BN)GORKO,(B) GORGORTX    

refugio del ganado, (quizá) envoltorio de simiente de lino.

I                            

I, HI                                            

tu.

IBAI                        

IBAI                                        

río.

-IK                        

-IK                                            

afijo con valor de caso ablativo.

IKE                        

IKE, IKHE                                

cuesta muy pendiente.

IKOR                    

IKARA                                    

susto,espanto, pavor.

IL                        

IL                                            

muerte, morir.

ILDU                    

(L) ELDU                                

germinar las plantas.

INAR                    

(S) IÑAR                                

tajo, entalladura.

IR, IR                    

IRI, HIRI                                

pueblo.

IR                        

-IRA                                    

plural, cuantificador distributivo.

IRIKE                     

(R) IRIKI (B,G) IREKI, IREGI   

abrir, hendir.

IS                          

IZ                                        

río, agua.

IS                           

ITZ                                    

palabra, voz, vocablo.

IUN                   

(B) UN-A                                           

canal, zanja, acequia.

KAL                  

KALDURRU,GALDURRU, GALDOR, KALPAR, GAILEN     

cumbre, cima.

KALUN                

(AN, BN) KALO        

cráneo.

KAN                      

(B) KAN                        

aguijón, punta de la aguja.

KAR                       

 HARRI, (BN) K(H)AR-BE    

piedra.

KAR                      

 (KARRAK)                        

resquebrajarse, agrietarse.

KE               

 KE                          

 potencialidad, cantidad, caudal

KE               

 KE                      

 humo

Kem             

 ken                      

 quitar, extraer

Ker               

 kera                      

 parada, detencion

Kidei            

 kude, kudeatu          

 dirigir, gobernar

Kike             

 kiki                      

 semilla, pepita

Koi               

 koi                  

 tender a, propenso a

Kor, kaur          

 kor          

 lugar en donde

Kosk            

 kosk, kosko  

 trozo, mella, muesca, acción de morder

Kules           

 kulatz, kulatztu          

 grabar con puntos, puntear, marcar

-la                

 -la          

 afijo amodal

Lak, laku          

 lako          

 semejanza, parecido, comparación

Legu             

 legun, leun    

 liso allanado, nivelado, pie de monte

Les              

 leze          

 pozo, sima, abismo

Lur               

 lur          

 tierra, territorio

Maron           

 barrun          

 lo que esta dentro, interior, entrañas

Mu               

 muin          

 meollo, medula

Nal               

 malkar, malkatz, mail          

 escarpe, escarpado

Nalir             

 nare          

 tranquilo, calmoso, remansar

Nar               

 narea          

 linaje, clan, ascendientes, mayores

Ner               

 nirro          

 entreabrir, entornar

Ni                 

 ni          

 yo

Niraenai          

 nuranai          

 donde quiera

Ok, Oke          

 ok, okhatu          

 llenarse de, estar repleto de

Om              

 on          

 provecho, beneficio, ganancia, bien

One              

 une          

 espacio, trecho

Ontei            

 untu          

 cubrir de cenizas el humo

Or                

 orri          

 hoja de hortaliza

-S                

 -s, -z          

 afijo modal

Sa                

 txa          

 afijo diminutivo

Sabari          

 zabal, zabali  

 ancho, amplio, espacioso, extenso

Sakar           

 zakar, zakaira, sakara          

 broza para quemar

Sal               

 sare          

 redil, aprisco de ovejas

San              

 zain          

 guardian, pastor

Se                

 -tze          

 acto de, accción de

Seba            

 zeba          

 domesticar

Seldar          

 seldor          

 haz o pila de leña, carga de leña, bierba

Sen              

 Zin(t)zur, zin(t)zarri          

 garganta

Serai            

 seraila, zerail, sarail          

 estrecho, delgado

Ses              

 zezen          

 toro, res, ganado

Seti              

 satei, satai   

 palo con punto o cuña

Sil                

 zilar, zilar bizi          

 metal plateado, mercurio, plata

St, st(a), st(o)          

 -zto          

 abundante, copioso

Suntu, (sutu)          

 suntoi, zuntoi  

 palo de meta

Tagi              

 taju          

 estado, forma, aspecto, disposición

Tagis            

 tajuz          

 debidamente, convenientemente

Tar               

 tara          

 brote, rama joven

Tar               

 tarrat          

 onomatopeya del ruido “se desgarra”

Tartin            

 tarte          

 tallo de arbol joven

Tebind          

 tibi          

 protuberancia rocosa

Teki              

 ttiki          

 pequeño, menudo, diminuto

Ti                 

 -ti          

 propenso a, lugar de, conjunto de, desde

Tieba            

 txipa (egin)  

 empaparse en agua

Tile               

 tilet          

 raya, trazo, conjunto de signos...

Tinge            

 tink, tinke, tinki, tinka          

 angosto, apretado

Tir                

 tira          

 curso de agua corriente

Ti´r               

 tirri          

 dentera, temblar de dientes

Turl              

 tturluttu          

 bicónico

Uduoru          

 uduri          

 cisco, carbón muy menudo

Üi                 

 oi, ui-a          

 grito de dolor

Uiroa, uroa          

 urru-a          

 espeso, abigarrado

Uns              

 iunz          

 rocío

Unst             

 untzi          

 depósito de,echar en vasijas...

Ur                

 ur          

 agua

Uria              

 urra          

 rasgar, rasguño, incisión

Urun             

 (h)urruna          

 allende, al otro lado                  

Ni ina licer gina

  Tartesikoa = iberikoa = euskara