Kilometro gorrien jaia ospatu dugu Frantziako Garona ertzean, D' Ordogne-ko (Orduņa)
Giputz herriko giputzak, Giputz (Gipoux) izeneko herri bat baitago Cromagnon,
Eizies (leize, ehiza), eta Lascaux-etik gertu.
Bi ordu baino gehiago kosta zaigu trenez joatea, azken 30.000 urtetan edozein
aberek "aietatik" barrena lasai asko hamar bat ordutan hamaika mila
alditan egindako bidea...trenez bidaiatzea zoragarria da irakurri baitaiteke,
eta Ribagorzako Garan guneetako ezaugarriak azaltzen ziren:
Barkatuko didazue hemen galdetzea, baina 100.000 pertsonekin inguruan gaur ez
zen egun aproposena bertan galdetzeko.
8. gunea, Antioko baseliza katedrala!
XIV. mendean eraikia, Astigarretako baselizarekin batera Giputz-ko lehenetariko
elizak omen dira, alegia Giputz-ko larru gorriok azken 32.002 urtetan eta orain
dela 700 bat urte arte ez dugu Jesusito, Jaungoiko, Kristo eta antzekoetan
sinestu...
Gainera nabarmena da Antioko baseliza ez dela eliza bat, defentsarako dorre bat
baizik, bertan esaten dute, iparreko leihoak azkonerak direla (kanpora estu,
barrena zabal), eliza egin aurretik dorrea ebakita dago, moztuta, altuera
batetik aurrera landu gabeko harriz berreraiki baitzuten...
Leku estrategikoa eta sakratua hori bai, Pirinioko "aia" bidean,
Gasteiz, Araia, Zarrate (San Adrian), Segura, Zumarraga, Antio, Kizkitza, Saiaz
zaharra (Beizama, Bidania, Goiatz, Errezil, Aia), Astigarraga, Pasaia, Hendaia,
Aiako harria...D'Orduņako Giputz...Lascaux...
"Antioko baseliza zaharra jentilek eraiki zuten, Aitzkorritik harriak
botata, inguruan ez baitago antzeko harrobirik, Aznabalaga deituriko tokitik
gainera, bertan omen daude jentilen hatzen aztarnak eta berdin Antioko harri
batzuetan"...ez dut nik asmatu, paneletan irakurri baino.
Neska gazte batek kontatu dit, bi neska gazte utzi zituztela zigortuta Antioko
baseliza zaharrean, beldurrez otsoa zebilelako inguruan, neskek jaiera joan
nahi, harria urratu gaur egun ikusten ditugun aztarnak eginez eta lortu zutela
alde egitea, baina otsoak harrapatu eta jan omen zituen...